OPEN VUIST

Op de provinciale weg van Amsterdam naar Hilversum is het na de ochtendspits niet druk. In het hoofd van Casper heeft zich het nieuwsbericht genesteld over de fraude bij een waterbouwkundig bedrijf. Met moeite lukte het hem het gaspedaal onder controle te houden. Zijn halfbroer wilde hij nooit meer zien. Dat had hij gezworen tijdens de begrafenis van hun moeder. De sadist heeft een top positie in dat bedrijf als directeur. Ongetwijfeld wordt deze fraude een van de onderwerpen in het nieuwsprogramma vanavond. Jammer dat vandaag juist hij het programma presenteert. Al is er geen reden zich ergens druk over te maken. Als directeur zal hij zeker niet zelf in de studio verschijnen. Lafaard.

Tijdens de redactievergadering geeft de eindredacteur aan dat zij niet om het corruptiegeval heen kunnen. Wel benadrukt hij dat ze deze affaire op een nette manier in hun actualiteiten programma dienen te brengen. Geen enkele zin onnodig olie op het te vuur gooien. De afspraak wordt gemaakt dat een collega van Johan contact opneemt met het bewuste bedrijf en een woordvoerder in de studio uitnodigt. Voorafgaand zal een korte film met historische beelden komen die wordt gemonteerd.

Achter het bureau denkt Casper na over de woorden van de chef. Het klonk bijna gecontroleerd kritisch. Zou hij in dat bedrijf soms vriendjes hebben? Aandelen? Of een opdracht vanuit een politieke hoek? Mensen beschermen? Nederland is een groot dorp, je komt elkaar al snel ergens tegen. De behandeling van deze fraude zou ook een testcase kunnen zijn voor de toekomst. Vuile was lokaal inkapselen. Zorgen dat kijkers een nieuwsbericht snel weer vergeten: een storm in een glas water. Hij merkt zijn onrust op terwijl hij kijkt naar het tikken van het potlood op het bureau. Hoe zal het vragenlijstje van de eindredacteur er voor vanavond uitzien?

Niemand op de redactie weet dat zijn broer bij dat bedrijf werkt. Het is uitgesloten dat grote broer zelf naar de studio komt. Dat zou wel interessant zijn uit te zoeken of de eindredacteur connecties heeft met dat bedrijf. Hoewel …. onzin eigenlijk. Je moet niet overal iets achter zoeken. Na de stoel een kwartslag gedraaid te hebben kijkt hij naar collega’s achter hun beeldschermen. De meesten zijn getrouwd, hebben kinderen en een huis met een flinke hypotheek. Ze stemmen soepel in met wat de eindredacteur wil of nadrukkelijk voorstelt. Maar dat gedrag past niet bij een journalist. Als presentator is hij de enige die tegenwoordig kritische vragen stelt. Behalve dan deze ochtend.

Plotseling staat de regisseur naast zijn bureau. De man glimlacht. Dat hij vandaag komt is niets bijzonders. Altijd op de redactie wanneer ’s avonds een nieuwsuitzending live de lucht ingaat. Dit keer begint hij een verhaal te vertellen over de laatste technische ontwikkelingen, over de verbeterde automatische camera’s in de studio waardoor definitief de menselijke bediening verleden tijd is. Casper knikt nu en dan, luistert met een half oor. Vanavond zal hij het wel merken.

Later die middag wanneer het tijd is om de tekst bij de film in te spreken loopt hij naar de edit suite waar de redacteur monteert. Op een geschikt moment stoort hij en vraagt of de gast vanavond al bekend is. Voordat een antwoord komt rinkelt de telefoon. Aan de balie staat een man die hem wil spreken.
‘Hoe zeg je… Chris?’ Er gaat geen lampje branden. Maar ……. plotseling krijgt hij een vermoeden wie dat kan zijn.
‘Jaja, ik kom direct!’
Chris! Dat was de boezemvriend van zijn broer. Zou hij..?

Dit kan geen toeval zijn. In de hal ziet hij inderdaad de Chris van vroeger. Samen lopen ze naar buiten. Een veilige plek. Binnen in de auto is het snikheet. Hij start de motor. De airco moet verkoeling brengen.
‘Je zult wel verbaasd zijn na zo’n lange tijd. En zo onverwacht.’
Hoe Casper ook zijn best doet, deze plotselinge verschijning kan hij niet plaatsen.
‘Fijn dat je meteen tijd hebt, want het is vlak voor een uitzending natuurlijk druk bij jullie. Aan jou, de presentator van de nieuwsshow vanavond wil ik iets vragen.’
‘Ga je gang.’
‘Overigens is dit een eigen initiatief. Geen opdracht mocht je dat soms denken.’

Chris begint uitgebreid te vertellen over een moeilijke periode in het leven van zijn vriend.
‘Je vraag…..’
‘Wil je vanavond daarmee rekening houden?!’
Zijn hart begint ineens sneller te kloppen. Hoezo rekening houden? Chris vervolgt.
‘Het verwoest zijn leven wanneer hij niet goed uit dat interview komt…’
Hij is even in de war en draait zijn hoofd naar buiten. Waar heeft die man het over? En hoe komt hij erbij dat big brother vanavond zelf in de studio zit? Zijn hart gaat nog sneller kloppen. Hij zal niet … nee…. hoewel, als het zeker is dat zijn jonge broertje het gesprek voert. Dan heeft hij optimale controle over het interview.
‘Onzin van mij om te komen, je weet net zo goed als ik dat hij als oudere broer jou altijd de baas is. De sterkere die wint. Wees verstandig Casper, denk aan je toekomst.’
Het portier slaat dicht. Direct slaat hij met beide handen op het stuur. Zojuist is hij eenvoudig in een zorgvuldig opgezette val getrapt.

Voor het inspreken van de tekst bij de film loopt hij de spreekcel in. Gespannen wacht hij tot de film verschijnt op de monitor en de editor hem een teken geeft. Het is lastig op dit moment de concentratie op te brengen. Is het mogelijk iets te bedenken om vanavond niet weer automatisch in dat slaafse patroon van vroeger te tuimelen? Zekerheid te hebben. Stel dat slimme broer besluit inderdaad vanavond zelf te komen. Hij ziet de redacteur afscheid nemen waarna de technicus de apparatuur uitzet. Vanavond schakelt deze man de uitzending. Ineens denkt hij aan de regisseur die vanochtend over de camera’s sprak.

‘Is het mogelijk dat niemand, maar dan ook echt niemand ziet wat er tijdens het interview op de desk gebeurt?’
De man kijkt hem verbaasd aan.
‘Hoezo?’
‘Laat ik het anders zeggen. Gewoon, zeg maar een minuut alleen maar close ups?’
‘Dat weet je Casper. De afspraak is dat ik altijd close ups reserveer voor belangrijke vragen en antwoorden.’
‘Ja natuurlijk. Sorry nee, mijn vraag is …… natuurlijk.’
‘Vooraf kunnen we wel iets afspreken. Het beste is dat kort te sluiten met de eindredacteur.’
‘Ja ja.’

Terug op de redactie loopt Johan langs de eindredacteur en vraagt of het inmiddels bekend is wie van het bedrijf in de studio komt. De naam is geen verrassing meer.
‘Oh’, zegt hij verbaasd, ‘is die directeur nog niet gearresteerd?’
De eindredacteur kijkt verbaasd op.
‘Grapje. Het filmitem is af.’ Het idee dat bij hem opkwam zorgt nu al voor ontspanning.

Op weg naar huis drukt Casper opnieuw flink het gaspedaal in. Het team voor de uitzending is gewend met elkaar te eten en het zou zeker opvallen daar zou ontbreken.
Thuis haalt hij uit de kast een doos tevoorschijn met foto’s uit het verleden en stort die uit op de tafel. Hij schuift, graait, zoekt en na verloop van tijd ontdekt hij met een glimlach een oude zwart wit foto met het beeldvullend gezicht van zijn broer in het formaat van een wat grotere pasfoto. Het gezicht kijkt hem aan.

Een half uur voor de uitzending loopt Casper de kantine in. Aan een tafeltje, achter een kop koffie ziet hij de directeur zitten. Ze kijken elkaar een moment aan en de bekende grijns van vroeger verschijnt direct op het gezicht van de directeur. Met een draaiboek in de hand fluistert Casper aan zijn tafel:
‘We zien elkaar vanavond voor de eerste keer.’
‘Oh. Ja. Dat is verstandig, ja ja.’
Achter de spiegel bij de make-up neemt hij in gedachten de afspraak met de editor nog een keer door. De man deed niet moeilijk over het omzeilen van de eindredacteur. Plotseling komt de regisseur binnen lopen en wijst in de spiegel op zijn colbert.
‘Trek iets donkerders aan alsjeblieft Casper, in beeld contrasteer je niet voldoende met je gast.’

Het interview zal de uitzending afsluiten. Zwijgend kijken ze naar de beelden op de monitor. Daarna volgen de vragen van de eindredacteur. Precies wat volgens Casper te verwachten was rollen de antwoorden glad over tafel. Hij knikt zoals gewoonlijk en houdt intussen de studioklok in de gaten. Zodra de afgesproken tijd met de editor aanbreekt volgt de uitvoering van zijn plan.
‘Voelt u zich schuldig?’
De directeur aarzelt, is duidelijk verrast. Casper haalt de pasfoto tevoorschijn en verscheurt hem terwijl hij de vraag herhaalt. De snippers propt hij in de linker vuist. Daarna gaan de handen samen en al wrijvend iets omhoog. Als bij een goocheltruc zijn ineens de snippers verdwenen.

De gast glibbert ineens met kleine onderbrekingen om de vraag heen.
‘Schuldig!?……’,
Van de eindredacteur krijgt Johan in zijn oor op een dwingende manier te horen zich aan de vragenlijst te houden. De directeur kucht. Dan vriendelijk:
‘Van fouten leren wij. Dat geldt voor iedereen. Zelfs voor u.’ Het interview loopt ten einde. De slotmuziek klinkt. Spots dimmen, het werklicht in de studio floept aan. Zonder iets te zeggen staat de gast op, drukt zich overdreven dicht tegen Casper aan en fluistert:
‘Kijk je zakken na. Je moet niet denken dat jij de enige bent die kan goochelen.’
Daarna loopt hij de eindredacteur tegemoet. De twee geven elkaar een hand en verlaten al pratend de studioruimte. Het is duidelijk: niemand heeft iets gezien. .

In de auto volgt een motorische ontlading. Niemand heeft iets gezien. Hoezo zakken nakijken? De directeur moest het laatste woord natuurlijk hebben. Restje van het oude patroon. Voorlopig kan big brother zijn hoofd pijnigen waar toch de snippers van zijn eigen hoofd zijn gebleven. Daarna denkt hij misschien wel na over het waarom van deze actie. Flauw? Gruwelijk? Voor zover Casper zich kan herinneren heeft zijn broer nog nooit over hem nagedacht.

Thuis pakt hij de doos met foto’s, loopt naar de keuken en kiept hem om in de vuilnisbak. Daarna volgen routine handelingen. Uit een zijzak van het lichte colbert komt een envelop tevoorschijn. Bij het openmaken valt er een foto uit. Op zijn hand staart Casper geruime tijd naar zijn eigen gezicht in zwart wit. Voor de tweede keer in de keuken loopt hij naar de vuilnisbak. Zou hij ….. soms toch …..
De klap van de deksel doet hem schrikken.

Joop Brussee

31 mei 2020

zicht

info