LETTERS

‘Ik heb een autoriteit gevonden’, zegt Walter enthousiast.
Aan de bar zien we twee krukken vrij.
‘Vertel.’
De ogen van Walter fonkelen.
‘Na die mislukte documentaires over klimaat en pandemie gaat het ons nu lukken. Vooral het woord kritisch vermijden.’
Hij schuift iets naar mij toe en begint zachter te praten.
‘Iemand die de sympathie van jong tot oud heeft. Die de ogen van de nog slapers zal openen, ze uit de hypnose wakker schudt.’
‘Dat zou mooi zijn. We zullen snel moeten zijn, voor de volledige controle.’
Eddy, de barkeeper zet twee glazen bier voor ons neer.
‘Heb je bezwaar tegen een verkleedpartij?’ vraagt Walter.
Ik schud verbaasd het hoofd, pak een glas en kijk naar de barkeeper.
‘Oh, leuk, ik ben dol op verkleden, mag ik meedoen?’ zegt Eddy.

In de kleedkamer werp ik een laatste blik in de spiegel. Het kostuum ziet er schitterend uit. Het zwart op mijn gezicht heeft mij onherkenbaar gemaakt. Door de intercom wordt Zwarte Piet verzocht naar het podium te komen. Ik grijns en pak de roede. Nog steeds vind ik het knap van Walter dat hij heeft versierd dat deze persconferentie rechtstreeks op de televisie komt. Gratis zendtijd om onze boodschap uit te dragen!
Op het toneel loop ik naar de nog lege troon in het midden en kijk omhoog. Walter zit klaar op de trapeze. Met een hand houdt hij de mijter vast. De floormanager staat tussen de coulissen en geeft een teken dat de uitzending begint. Achter het gordijn klinkt vanuit de zaal het kinderkoor Dag Sinterklaasje dag….. Het doek gaat open en Walter zakt naar beneden.

Het applaus wordt overstemd door rumoer achter in de zaal. Een gemaskerd persoon met een pistool rent naar het toneel. Voordat hij wordt overmand lukt het de indringer te schieten in de richting van Walter. De kogel ketst af op het veiligheidsglas. Alle aanwezigen halen opgelucht adem wanneer de gemaskerde wordt afgevoerd. Met de goed heilig man is gelukkig niets gebeurd.
Nadat het stil wordt neemt de Sint het woord. Hij richt zich afwisselend tot de zaal en tot de kijkers thuis.
‘Jullie zien wat er gebeurt als je iets gelooft wat ook niet bestaat.’
Het wordt stil in de zaal en op het balkon, niemand begrijpt wat de Sint bedoelt.

Terwijl het glazen scherm omhoog gaat klinkt krachtig de stem van Walter.
’Nep! Wat jullie zagen was niet echt! De gemaskerde man is een toneelspeler met een speelgoedpistool. De kogel tegen de ruit was geen kogel maar een pepernoot! Niks kogelvrij glas.’
Ik zoek Eddy in de zaal en ontdek hem op de vierde rij: met bril en aangeplakte sik.
‘Illusie’, vervolgt Walter, ‘het is zo eenvoudig jullie in deze schouwburg en jullie thuis iets te laten geloven. Wat echt lijkt maar het niet is. Zeker op de televisie. Heeft iemand ooit het killing virus gezien waarvoor ook jij bang moet zijn Piet?
‘Nee Sinterklaas’, zeg ik en blijf mijn hoofd schudden.
‘Jullie?’ vraagt Walter.
‘Nee!’, klinkt het massaal uit de zaal. Walter en ik wisselen een blik: de kop is eraf. Na de fake schiet scene heeft de floormanager niets gedaan. Onze show kan beginnen. Alleen Eddy is van het vervolg op de hoogte. Het draaiboek vermeldt slechts persconferentie: vragen en antwoorden.

’Hoe weet je nu als iemand nep zegt, dat het ook echt nep is?’, vraag ik.
Onder zijn mantel haalt Walter een chocoladeletter, een M tevoorschijn die hij omhoog houdt.
‘De M van manipuleren. Onthoud dat woord. Is dit een letter Piet?’
‘Haha, een chocoladeletter , Sinterklaas.’
‘Weet je dat zeker Piet?’, Walter gooit de letter omhoog en vangt hem weer op, ‘kijk, het is een cijfer! Een 2.’
Van boven dwarrelen intussen velletjes papier. Walter grijpt er een. De letter, het cijfer 2, houd ik demonstratief op de rug.
‘Allemaal cijfers, cijfers en nog eens cijfers. Eindeloos horen we die dagelijks en kloppen die? Een cijfer is simpel te laten verschijnen zoals je ziet. Wat hou jij op de rug Piet?’
‘Een, een…. 2 Sinterklaas.’
‘Laat eens zien!’
Langzaam komt een 4 tevoorschijn en ik kijk heel verbaasd.

‘Waarom komt Sinterklaas op dit moment, in de zomer helemaal uit Spanje?’ zegt Walter.
Het wordt in een keer doodstil in de zaal.
‘Mijn Pieten nemen mij, een oude man elke dag in de maling. Dat mag. We houden van spelletjes. Maar die oude gezellige, die je samen deed zoals Pim Pam Piet, zie ik niet meer.’
Op dit moment geef ik een knipoog richting Eddy die direct reageert.
‘Heeft uw komst iets te maken met de terugkerende discussie over het zwart ….. ?
Walter schraapt zijn keel en onderbreekt hem snel.
‘Ach, al dat gedoe, die beledigingen moeten een keer stoppen. Al die zwarte jongens zijn in dienst van Sinterklaas. Onderdeel van het historisch theaterspel. Als iemand mij te wit vindt, jammer. Ergert een ander zich aan de kleur van mijn baard? Niks aan te doen. Mijn schimmel zwart? Toevallig is een schimmel wit. Veronderstel dat een lolbroek ineens zwarte stippen en allerlei vegen op mijn billen wil zetten?’, veel gelach klinkt uit de zaal, ‘mijn komst heeft een andere reden. Die is veel en veel belangrijker.’

Ik ga op de grond zitten met gekruiste benen en kijk omhoog naar Walter.
‘Waarom deze conferentie?’ herhaalt hij en houdt twee smartphones op, ‘de Sint komt vanwege deze draadloze dingen. Ooit gewoon telefoons. Handig om met iemand te kunnen praten op afstand. Nu heten ze smart en kunnen van alles. Makkelijk, zeggen mijn Pieten. Maar let op: het zijn niet alleen apparaten waarop jullie spelletjes kunnen spelen, maar ook waarmee je een slaaf gemaakt wordt. Aan de andere kant van de onzichtbare lijn, word je ergens in de gaten gehouden.’
Ik kijk weer naar Eddy.
‘Wat is er tegen het spelen van spelletjes Sinterklaas, dat doen we toch allemaal graag?
‘Ik ben dol op spelletjes jongeman. Daar gaat het niet om.’
‘Waarom dan wel?, vraagt Eddy en vervolgt snel, ‘onderzoek heeft uitgewezen dat games goed zijn voor de hersenen, dus voor de ontwikkeling van juist de kinderen!’
‘Weet u wie dat onderzoek betaald heeft?’ Er volgt een pijnlijke stilte.

‘Kijk, zegt Walter, we leven in een tijd van speculaas.’
‘Speculeren heet dat Sinterklaas!’
‘Dat zei ik toch Piet. Een heel, heel rijk groepje is slim en super machtig. Zij willen via deze smartphones alles in de gaten houden. Straks hebben wij niets meer te vertellen. Bepalen zij welke spelletjes we mogen spelen. Ja ja. Onthoud: ze beloven van alles, de prachtigste dingen. Dat moet nu stoppen want die big bad boys zijn wolven in schaapskleren.’
Ik sta op.
‘Wat? Wolven in schaapskleren?’, ik zwaai dreigend met de roede.
‘Ja Piet, die wolven maken ons iets wijs. Net als ik zojuist deed, manipuleren ze. Sinterklaas laat jullie vrij en komt zijn beloftes na, maar zij doen het omgekeerde. Ze willen de macht over ons allemaal’, onder de laatste woorden houdt Walter beide smartphones omhoog waarop Eddy direct vraagt:
‘Bedoelt u dat ze ons dag en nacht gaan controleren? Ook kinderen en Sinterklaas?’
‘Precies. Maar….. Sinterklaas zegt: niks daarvan. Al die mooie praatjes, niet geloven! Zelf smart blijven! Zelf nadenken. Dat wil jij toch ook Piet? En jullie?’
Ik knik overdreven en steun door de kinderen in de zaal volgt. ‘Wie bedoelt u met die big bad boys?’ ‘Alle wakkere volwassenen die nadenken kunnen aan kinderen uitleggen hoe dat groepje via supergrote wereldbedrijven ons in de klauwen houdt. Maar…..Sinterklaas blijft alles zelf doen. Kom nou, op een dag komen ze met een virtuele Sint en heb ik het nakijken.’

Op mijn horloge zie ik dat de tijd van de uitzending er bijna opzit.
’Denkt u Sinterklaas, dat u alles beter weet?’
‘Jong en oud zien mij Piet, als autoriteit en een autoriteit heeft altijd gelijk’, zegt Walter met een glimlach. Ik begin hard begin te lachen. Eddy neemt de lach over en steekt de zaal aan. ‘Ja, lach maar om deze onwijs goed heilig man. Niemand, niemand in de wereld kan zeggen: ik heb de wijsheid in pacht. Ook jullie Pieten niet. Laat je niks wijsmaken. Trap niet in dagelijkse manipulaties. Oefen nadenken in plaats van dat over te laten aan je mobieltje, aan die onzichtbare big bad boys die alle vrijheid van je willen afpakken.’
Het is opnieuw heel stil geworden in de zaal. Plotseling klinkt er een stem van een kleine jongen: ‘Sinterklaas, wanneer krijgen we nu de chocoladeletter die beloofd is?’
Tijdens de lach explosie haal ik de letter 4 tevoorschijn die toch weer een M blijkt te zijn. Walter wenkt. Even later neemt de jongen zijn letter in ontvangst. Het koor zingt Dag Sinterklaasje, dag en terwijl alle kinderen de letter M krijgen valt het doek. Een regen van pepernoten daalt neer in de zaal.

Walter, Eddy en ik vallen in de kleedkamer vermoeid maar gelukkig in elkaars armen.
‘Geweldig, ijzersterk jouw familie Eddy: allemaal geboren acteurs. En jij moet goochelaar worden Walter.’
‘Het belangrijkst is dat de boodschap via de televisie is overgekomen’, puft hij.
De floormanager komt glimlachend binnenlopen. Het valt me nu pas op dat we hem helemaal niet meer gezien hebben tijdens de persconferentie.
‘Ik wilde jullie show niet onderbreken maar vrij snel, na die zogenaamde schietpartij zeg maar, kregen we te maken met een langdurige technische storing waardoor de kijkers de rest hebben gemist.’
Sprakeloos, geheel verslagen staan we aan de grond genageld. Ik zoek een stoel en voel de rest van mijn energie het lichaam uitstromen.

Joop Brussee

mei 2021

lees hier wat aan deze show vooraf ging.

[OVERZICHT]