LETTERS

‘Ik heb een autoriteit gevonden’, zegt Walter enthousiast.
Aan de bar zien we twee krukken vrij.
‘Vertel.’
De ogen van Walter fonkelen.
‘Na die mislukte documentaires over klimaat en pandemie gaat het ons nu lukken. Vooral het woord kritisch vermijden.’
Hij schuift iets naar mij toe en begint zachter te praten.
‘Iemand die de sympathie van jong tot oud heeft. Die de ogen van de nog slapers zal openen, ze uit de hypnose wakker schudt.’
‘Dat zou mooi zijn. We zullen snel moeten zijn, voor de volledige controle.’
Eddy, de barkeeper zet twee glazen bier voor ons neer.
‘Heb je bezwaar tegen een verkleedpartij?’ vraagt Walter.
Ik schud verbaasd het hoofd, pak een glas en kijk naar de barkeeper.
‘Oh, leuk, ik ben dol op verkleden, mag ik meedoen?’ zegt Eddy.

In de kleedkamer werp ik een laatste blik in de spiegel. Het kostuum ziet er schitterend uit. Het zwart op mijn gezicht heeft mij onherkenbaar gemaakt. Door de intercom wordt Zwarte Piet verzocht naar het podium te komen. Ik grijns en pak de roede. Nog steeds vind ik het knap van Walter dat hij heeft versierd dat deze persconferentie rechtstreeks op de televisie komt. Gratis zendtijd om onze boodschap uit te dragen!
Op het toneel loop ik naar de nog lege troon in het midden en kijk omhoog. Walter zit klaar op de trapeze. Met een hand houdt hij de mijter vast. De floormanager staat tussen de coulissen en geeft een teken dat de uitzending begint. Achter het gordijn klinkt vanuit de zaal het kinderkoor Dag Sinterklaasje dag….. Het doek gaat open en Walter zakt achter het glazen scherm naar beneden.

Het applaus wordt overstemd door rumoer achter in de zaal. Een gemaskerd persoon met een pistool rent naar het toneel. Voordat hij wordt overmand lukt het de indringer te schieten in de richting van Walter. De kogel ketst af op het glas. Alle aanwezigen halen opgelucht adem wanneer de gemaskerde wordt afgevoerd. Met de goed heilig man is gelukkig niets gebeurd.
Nadat het stil wordt neemt de Sint het woord. Hij richt zich afwisselend tot de zaal en tot de kijkers thuis.
‘Jullie zien wat er gebeurt als je iets gelooft wat ook niet bestaat.’
Het wordt stil, niemand begrijpt wat de Sint bedoelt.

Terwijl het glazen scherm omhoog gaat klinkt krachtig de stem van Walter.
’Nep! Wat jullie zagen was niet echt! De gemaskerde man is een toneelspeler met een speelgoedpistool. De kogel tegen de ruit was geen kogel maar een pepernoot! Niks kogelvrij glas.’
Ik zoek Eddy in de zaal en ontdek hem op de vierde rij: met bril en aangeplakte sik.
‘Illusie’, vervolgt Walter, ‘het is zo eenvoudig jullie in de zaal en jullie thuis iets te laten geloven. Wat echt lijkt maar het niet is. Zeker op de televisie. Heeft iemand ooit het killing virus gezien waarvoor iedereen bang moet zijn Piet?
‘Nee Sinterklaas’, zeg ik en blijf mijn hoofd schudden.
‘Jullie?’ vraagt Walter.
‘Nee!’, klinkt het massaal uit de zaal. Walter en ik wisselen een blik: de kop is eraf. Bij de schiet scene heeft de floormanager niets gedaan. Onze show kan beginnen. Alleen Eddy is op de hoogte. Het draaiboek vermeldt slechts: vragen en antwoorden.

’Hoe weet je nu als iemand nep zegt, dat het ook nep is?’, vraag ik.
Onder zijn mantel haalt Walter een chocoladeletter, een M tevoorschijn die hij omhoog houdt.
‘De M van manipuleren. Onthoud dat woord. Is dit een letter Piet?’
‘Haha, een chocoladeletter , Sinterklaas.’
‘Weet je dat zeker Piet?’, Walter gooit de letter omhoog en vangt hem weer op, ‘kijk, het is een cijfer! Een 2.’
Uit de lucht dwarrelen intussen velletjes papier. Walter grijpt er een. De letter, het cijfer 2, doe ik demonstratief op de rug.
‘Allemaal cijfers, cijfers en nog eens cijfers. Eindeloos horen we die dagelijks en kloppen die? Een cijfer is simpel te laten verschijnen zoals je ziet. Wat hou jij op de rug Piet?’
‘Een, een…. 2 Sinterklaas.’
‘Laat eens zien!’
Langzaam komt een 4 tevoorschijn en ik kijk heel verbaasd.

‘Waarom komt Sinterklaas op dit moment, in de zomer helemaal uit Spanje?’ zegt Walter.
Het wordt ineens doodstil in de zaal.
‘Mijn Pieten nemen mij, een oude man dagelijks in de maling. Dat mag. We houden allemaal van spelletjes. Maar die oude gezellige, zoals Pim Pam Piet, zie ik niet meer.’
Op dit moment geef ik een knipoog richting Eddy die direct reageert.
‘Heeft uw komst iets te maken met de terugkerende discussie over het zwart ….. ?
Walter schraapt zijn keel en onderbreekt hem.
‘Ach, al dat gedoe, die beledigingen moeten een keer stoppen. Al die jongens zijn in dienst van Sinterklaas. Onderdeel van het historisch theaterspel. Als iemand mij te wit vindt, jammer. Ergert een ander zich aan de kleur van mijn baard? Niks aan te doen. Mijn schimmel zwart? Toevallig is een schimmel wit. Veronderstel dat een lolbroek ineens zwarte stippen en allerlei vegen op mijn billen wil zetten?’, veel gelach klinkt uit de zaal, ‘mijn komst heeft een andere reden. Die is veel en veel belangrijker.’

Ik ga op de grond zitten met gekruiste benen en kijk omhoog naar Walter.
‘Waarom deze conferentie?’ herhaalt hij en houdt twee smartphones op, ‘de Sint komt vanwege deze draadloze dingen. Ooit telefoons. Handig om met iemand te kunnen praten op afstand. Nu heten ze smart en kunnen van alles. Lekker makkelijk, zeggen mijn Pieten. Maar let op: het zijn niet alleen apparaten waarop jullie spelletjes kunnen spelen, maar ook waarmee je een slaaf gemaakt wordt. Aan de andere kant, onzichtbaar wordt je ergens in de gaten gehouden.’
Ik kijk weer naar Eddy.
‘Wat is er tegen het spelen van spelletjes Sinterklaas, dat doen we toch allemaal?
‘Ik ben dol op spelletjes jongeman. Daar gaat het niet om.’
‘Waarom dan wel?, vraagt Eddy en vervolgt snel, ‘onderzoek heeft uitgewezen dat games goed zijn voor de hersenen, dus voor de ontwikkeling van juist de kinderen!’
‘Weet u wie dat onderzoek betaald heeft?’ Er volgt een pijnlijke stilte.

‘Kijk, zegt Walter, we leven in een tijd van speculaas.’
‘Speculeren heet dat Sinterklaas!’
‘Dat zei ik toch Piet. Een heel, heel rijk groepje is heel machtig. Zij willen via deze smartphones alles in de gaten houden. Straks hebben we zelf niets meer te vertellen. Bepalen zij welke spelletjes we mogen spelen. Ja ja. Onthoud, ze beloven de prachtigste dingen. Dat moet nu stoppen want die big bad boys zijn wolven in schaapskleren.’
Ik sta op.
‘Wat? Wolven in schaapskleren?’, ik zwaai dreigend met de roede.
‘Ja Piet, die wolven maken ons iets wijs. Net als ik zojuist deed, manipuleren ze. Sinterklaas laat jullie vrij en komt zijn beloftes na, maar zij doen het omgekeerde. Ze willen de macht over ons allemaal’, onder de laatste woorden houdt Walter beide smartphones omhoog.
‘Bedoelt u dat ze ons echt dag en nacht gaan controleren? Ook kinderen en Sinterklaas?’
‘Precies. Maar….. Sinterklaas zegt: niks daarvan. Al die mooie praatjes, niet geloven! Zelf smart blijven! Zelf nadenken. Dat wil jij toch ook Piet? En jullie?’
Ik knik overdreven gesteund door de kinderen in de zaal. ‘Wie bedoelt u met die big bad boys?’ vraagt Eddy. ‘Alle wakkere volwassenen kunnen aan kinderen uitleggen hoe dat groepje via supergrote bedrijven ons in de klauwen houdt. Maar…..Sinterklaas blijft alles zelf doen. Kom nou, op een dag komen ze met een virtuele Sint en heb ik het nakijken.’

Op mijn horloge zie ik dat de tijd van de uitzending er bijna opzit.
’Denkt u Sinterklaas, dat u alles beter weet?’
‘Jong en oud zien mij Piet, als autoriteit en een autoriteit heeft altijd gelijk’, zegt Walter met een glimlach. Ik begin hard begin te lachen. Eddy neemt de lach over en steekt de zaal aan. ‘Ja, lach maar om deze onwijs goed heilig man. Niemand, niemand in de wereld kan zeggen: ik heb de wijsheid in pacht. Ook jullie Pieten niet. Laat je niks wijsmaken. Trap niet in manipulaties. Blijf nadenken in plaats van dat over te laten aan je mobieltje, aan die onzichtbare big bad boys die alle vrijheid van je afpakken.’
Het is heel stil geworden in de zaal. Plotseling klinkt er een stem van een kleine jongen: ‘Sinterklaas, wanneer krijgen we nu de chocoladeletter die beloofd is?’
Tijdens het gelach haal ik de 4 tevoorschijn die toch weer een M blijkt te zijn. Walter wenkt. Even later neemt de jongen zijn letter in ontvangst. Het koor zingt Dag Sinterklaasje, dag zingt. en terwijl alle kinderen de letter M krijgen valt het doek. Een regen van pepernoten daalt neer in de zaal.

Walter, Eddy en ik vallen in de kleedkamer vermoeid maar gelukkig in elkaars armen.
‘Geweldig, ijzersterk jouw familie Eddy: allemaal geboren acteurs. En jij moet goochelaar worden Walter.’
‘Het belangrijkst is dat de boodschap via de televisie is overgekomen’, puft hij.
De floormanager komt glimlachend binnenlopen. Het valt me nu pas op dat we hem helemaal niet meer gezien hebben tijdens de persconferentie.
‘Ik wilde jullie show niet onderbreken maar vrij snel, na die zogenaamde schietpartij zeg maar, kregen we te maken met een langdurige technische storing waardoor de kijkers de rest hebben gemist.’
Sprakeloos, geheel verslagen staan we aan de grond genageld. Ik zoek een stoel en voel de rest van mijn energie het lichaam uitstromen.

Joop Brussee

mei 2021

lees hier wat aan deze show vooraf ging.

[FICTIE] [SPOT] [OMZIEN]