LETTERS

een smart transformatie

‘Ik heb een autoriteit gevonden’, roept Walter die het cafe binnenkomt.
Ik zit achter de bar en bestel bier.
‘Vertel.’
De ogen van Walter fonkelen.
‘Na die mislukte pogingen met documentaires over klimaatleugens en onnodige plandemie gaat het ons nu lukken, wedden? Het zit hem in de formulering. Simpel het woord kritisch volledig vermijden in het voorstel.’
Hij gaat naast mij zitten en begint zachter te praten.
‘Iemand met gezag die de sympathie van jong tot oud heeft. De boodschap glijdt erin als zoete koek. Op die manier openen we de ogen van mensen. Wijzen we eenvoudig wat op dit moment gaande is. We schudden ze wakker uit de hypnose.’
‘Dat lukt makkelijk denk je? Als je gelijk hebt moet dat snel, voordat de volledige controle niet meer teruggedraaid kan worden.’
Eddy, de barkeeper groet ons en zet twee glazen bier neer.
‘Heb je bezwaar tegen een verkleedpartij?’ vraagt Walter.
Ik schud verbaasd het hoofd, pak een glas en kijk in het grijnzende gezicht van de barkeeper.
‘Oh, leuk, ik ben dol op verkleden, mag ik meedoen?’

In een kleedkamer van de Leidse Schouwburg werp ik een laatste blik in de spiegel. Het kostuum ziet er schitterend uit. De pofbroek is wat wijd maar heel kleurrijk. Het zwart op mijn gezicht heeft mij onherkenbaar gemaakt. Door de intercom wordt Zwarte Piet verzocht naar het podium te komen. Ik grijns en pak de roede. Knap dat Walter het heeft versierd deze persconferentie rechtstreeks op de televisie te krijgen. Gratis zendtijd om een belangrijke boodschap uit te dragen.
Op het toneel is het doek nog dicht, de lege troon staat in het midden. Ik kijk omhoog naar Walter die op een trapeze zit. Met een hand houdt hij de mijter vast. De floormanager staat tussen de coulissen en geeft een teken dat de uitzending begint. Achter het gordijn klinkt ineens Dag Sinterklaasje, da-ag, gezongen door kinderkoor De Leidse Sleuteltjes vanaf het balkon. Direct nadat het doek opengaat zakt Walter achter een glazen scherm langzaam naar beneden.

Het grote applaus wordt plotseling overstemd door rumoer achter in de zaal. Een gemaskerd persoon met een pistool rent naar het toneel. Voordat hij wordt overmand lukt het de indringer te schieten in de richting van de Sint. De kogel ketst af op het veiligheidsglas. Alle aanwezigen halen opgelucht adem wanneer de gemaskerde wordt afgevoerd. Met de goed heilig man is gelukkig niets gebeurd.
Zodra het stil wordt neemt Walter het woord. Hij richt zich afwisselend tot de zaal en tot de kijkers thuis.
‘Jullie merken wat er gebeurt als je iets gelooft wat niet bestaat.’
Het wordt doodstil in de zaal en op het balkon, niemand begrijpt wat de Sint bedoelt.

Terwijl het glazen scherm omhoog gaat klinkt krachtig de stem van Walter.
’Nep! Wat jullie zagen was niet echt! De gemaskerde man is een toneelspeler met een speelgoedpistool. De kogel tegen de ruit geen kogel maar een pepernoot! Niks kogelvrij glas. Geloof me, bijna dagelijks zien we dit soort nep nieuws op televisie. ’
Ik zoek naar Eddy in de zaal en ontdek hem op de vierde rij: met bril en aangeplakte sik.
‘Illusie, fantasie’, vervolgt Walter, ‘het is zo eenvoudig iedereen iets te laten geloven. Wat op beelden echt lijkt maar het helemaal niet is. Heeft iemand ooit het killing virus echt gezien Piet?
‘Nee Sinterklaas’, zeg ik, ‘niemand heeft dat’, en schudt daarna heel lang het hoofd.
‘Jullie?’ vraagt Walter.
‘Nee!’, klinkt het massaal uit kinderkelen. Walter en ik wisselen een blik: de kop is eraf. Na de valse scene zal de floormanager alleen nog de tijd aangeven. Het draaiboek vermeldt slechts PERSCONFERENTIE: vragen en antwoorden.

’Hoe weet je nu dat veel wat je dagelijks ziet fake of nep is?’, werpt de Sint op.
Intussen haalt hij onder zijn mantel een chocoladeletter tevoorschijn, een M die hij omhoog houdt.
‘De M van moeten, mogen en manipuleren. Onthoud dat woord. Zeg Piet, is dit een letter?’
‘Haha, een letter van chocolade, Sinterklaas, dat ziet iedereen.’
‘Weet je dat zeker Piet?’, Walter gooit de letter omhoog en vangt hem weer op, ‘kijk, het is geen letter maar een cijfer geworden, een twee.’
Van boven het toneel dwarrelen velletjes papier. Walter grijpt er een. Snel, zonder dat de Sint het ziet houd ik de letter 2 verborgen op de rug.
‘Allemaal cijfers, cijfers en nog eens cijfers. Eindeloos horen we die, elke dag weer. We hebben geen idee of die wel allemaal kloppen. Wat verberg jij op de rug Piet?’
‘Een… een…. 2, Sinterklaas.’
‘Chocolade jaja, laat eens zien!’
Langzaam haal ik een 4 tevoorschijn. Het wordt ineens stil in de zaal. Iemand achterin roept, vraagt of de Sint gelooft dat het klimaat gemanipuleerd wordt. Een familielid van Eddy. Het duurt even voor Walter antwoord geeft.

‘Manipulatie is overal. Steeds meer, zeker in de media. Neem het weer, dat is iets anders dan het klimaat. Er wordt al heel lang gerommeld trouwens met het weer, met wolken, het maken van regen, de zonneschijn. ….vergeet niet dat de maan ook jaarlijks op mijn verjaardag door de bomen moet schijnen! En op 30 april hoort een oranje zonnetje er altijd bij’, gelach in de zaal, ‘waarom komt Sinterklaas op dit moment, in de zomer nota bene helemaal uit Spanje?’
Netjes neem ik een stoere houding aan naast Walters zetel.
‘Mijn Pieten nemen mij, een oude man elke dag in de maling. Dat mag. We houden van spelletjes. Van die oergezellige, die je samen doet. Helaas, Pim Pam Piet zie ik niet meer.’
Eddy reageert op mijn knipoog en roept:
‘Heeft uw komst iets te maken met de terugkerende discussie over het zwart van….. ?’
Walter schraapt zijn keel en onderbreekt hem.
‘Ach, dat gedoe, die beledigingen moeten een keer stoppen. Die zwarte jongens zijn in dienst van Sinterklaas, ons historisch theaterspel. Als iemand mijn baard te wit vindt dan is dat jammer. Een schimmel is natuurlijk niet zwart. Stel dat een lolbroek ineens donkere stippen en vegen op mijn blanke billen wil zetten?’, gelach klinkt uit de zaal, ‘nee, mijn komst heeft een andere reden. En die is veel belangrijker.’

Ik ga op de grond zitten met gekruiste benen en kijk omhoog naar Walter.
‘Waarom deze conferentie?’, hij houdt in beide handen twee telefoons op, ‘de Sint komt vanwege deze draadloze dingen. Ooit telefoons. Handig om met iemand te kunnen praten op afstand. Ze vervingen de postduiven. Nu heten ze smart en kunnen van alles. Makkelijk, zeggen mijn Pieten. Maar ik zeg: het zijn niet alleen apparaten waarop jullie spelletjes spelen, maar gevaarlijke mensen zitten achter deze dingen en maken je tot super slaaf. Want aan de andere kant van die onzichtbare verbindingen weten die mensen alles van je en wordt ongevraagd van alles op je afgestuurd. En….. straks….. wordt je dag en nacht in de gaten gehouden en ben je voor altijd in hun macht.’
Ik kijk weer naar Eddy die direct reageert.
‘Wat is er tegen het spelen van onschuldige spelletjes Sinterklaas, dat doen we toch allemaal graag?
‘Overbodige vraag. Ik ben dol op spelletjes jongeman. Daar gaat het nu niet om.’
‘Waarom dan wel?, vraagt Eddy en vervolgt snel, ‘onderzoek heeft uitgewezen dat games goed zijn voor de hersenen van kinderen!’
‘Ach zo. Je bent dus al via manipulaties gehersenspoeld of omgekocht of gewoon onwetend. Misschien denk je nooit na. Wie betaalde dat onderzoek? De spelletjesmakers zelf?’ Er volgt een pijnlijke stilte.

‘Kijk,’ zegt Walter, ‘we leven in een tijd van aannames en speculaas.’
‘Speculatie bedoelt u Sinterklaas!’
‘Ja ja, dat zei ik Piet. Je moet niet alles geloven. Een groepje super , echt superrijke mensen vindt zichzelf superslim. Smart. Zwemmend in geld zijn ze ook super super machtig. Zij willen ons dwingen dat we met de smartphones alles doen. Later met een chip onder je kleren of in je lichaam. Dat moet stoppen! Straks zijn we alles kwijt en denken machines voor ons zonder dat we dat in de gaten hebben. Nogmaals: Stoppen. Weggooien die smart dingen.’
Ik knik en sta op. Walter werpt beide phones in de lucht waar ze transformeren en als witte duiven rondvliegen en verdwijnen in de coulissen.
‘Stoppen!!’, brul ik en zwaai dreigend met de roede naar alle kanten.
‘Ja goed zo Piet, dat groepje liegt en bedriegt: wat die misdadigers willen is de baas worden over iedereen. Alles maken en manipuleren. Met prachtige praatjes, spelletjes en filmpjes om je te verleiden.’ Eddy vraagt:
‘Bedoelt u echt dat ze ons dag en nacht zomaar de les gaan voorschrijven Sinterklaas?’
‘Dat bedoel ik ja. Van mondmaskers tot nooit meer een stap buiten de deur zetten. Nooit meer chocolade letters eten als zij dat zeggen! Daarom zegt Sinterklaas: niks daarvan. Die mooie praatjes van die big bad boys vullen geen gaatjes…… geloof ze niet! Blijf zelf smart! Dat wil jij Piet? En jullie?’
Ik knik overdreven en de kinderen in de zaal zorgen voor massale steun. ‘Wie bedoelt u met die big bad boys?’ vraagt iemand met een notitieblok in de hand. ‘Dat groepje. Wereldbedrijven en bankiers. Maar…..Sinterklaas is en blijft een mens die alles zelf doet, samen met zijn zwarte Pieten en jullie allemaal. Niks mobieltjes. Niks onder mijn rokken of mijn lichaam in. Op een dag vervangen zij Sinterklaas door een virtuele Sint! Niks daarvan.’

Op mijn horloge zie ik dat de tijd van de tv uitzending er bijna opzit. De floormanager is nergens te bekennen.
’Denkt u Sinterklaas, dat u alles beter weet?’ roept iemand vanuit de zaal.
‘Niemand, niemand in de wereld kan zeggen: ik heb de wijsheid in pacht. Ook jij niet Piet. Laat je dus nooit iets wijsmaken. Oefen dagelijks met Pim Pam Piet je hersens. Laat onderzoek niet over aan die onzichtbare heel slimme big bad boys die alle vrijheid van je afpakken en die van jou een schaap, een slaaf of een product willen maken!’
Het is heel stil geworden in de zaal. Plotseling klinkt de stem van een kleine jongen: ‘Sinterklaas, wanneer krijgen we nu de chocoladeletter die beloofd is?’
Tijdens een explosieve lach die volgt haal ik de letter 4 tevoorschijn die plotseling toch weer een M blijkt te zijn. Sinterklaas wenkt. De jongen neemt de letter in ontvangst terwijl het koor Dag Sinterklaasje da-ag zingt. Alle kinderen krijgen de letter M, de duiven vliegen over en het doek valt. In de zaal regent het pepernoten.

Walter, Eddy en ik vallen in de kleedkamer vermoeid maar gelukkig in elkaars armen.
‘Geweldig, ijzersterk jouw familie Eddy: allemaal geboren acteurs. Walter, jij moet goochelaar van beroep worden.’
‘Het belangrijkst is dat onze boodschap via de televisie gigantisch veel mensen heeft bereikt ‘, puft hij.
De floormanager komt glimlachend binnenlopen. We hebben hem tijdens de hele persconferentie niet gezien.
‘Ik wilde jullie show niet onderbreken maar vrij snel na die in scene gezette schietpartij kregen we te maken met een langdurige technische storing waardoor de kijkers de rest hebben gemist.’
Sprakeloos, geheel verslagen staan we aan de grond genageld. Ik zoek een stoel en voel de rest van mijn energie het lichaam verlaten.

Joop Brussee

1 juni 2020

lees hier wat aan deze persconferentie vooraf ging.

recent

info