HYSTERIE

een media experiment

Wat vooraf ging aan een onverwacht optreden van Sinterklaas in de Leidse schouwburg. Na afloop van de persconferentie excuseerde de floormanager zich voor een technische storing waardoor de televisiekijkers het grootste en belangrijkste deel hadden gemist. Een verslag.

Ongewoon
In een uitzending van een extra Sinterklaas journaal vindt de aankondiging van de persconferentie plaats. Het bericht verspreidt zich snel via de sociale media. Een carnavalsgrap? Een reactie op aanhoudende discussies rond het zwart van de Pieten? Journalisten worden uitgenodigd te solliciteren naar de functie van persvoorlichter.
Onderzoek wijst uit dat de zaal op de aangekondigde dag gehuurd is. Voor een mogelijke connectie met Rusland – gesuggereerd door de media – ontbreekt elk bewijs.

Speculaties
Radio en televisie beginnen aandacht te besteden aan deze bijzondere gebeurtenis. Speculaties volgen vooral op sociale media. Niemand weet uit welke hoek dit verrassende initiatief komt. Hier en daar fluistert men dat dit een afleiding is voor belangrijk nieuws dat onopgemerkt moet blijven. Zodra iemand in de media een vraag hierover stelt krijgt die persoon direct het stempel complot denker opgeplakt.

Voorlichter
Een volgend Sinterklaas journaal meldt problemen. De overheid is bang dat de aan te stellen voorlichter geheime instructies van de Sint ontvangt, waardoor het nieuwe normaal of politiek correct gedrag in gevaar kan komen. Controle wordt nodig geacht.
In het parlement volgen vragen. Moet de regering niet iemand benoemen? Sommige partijen eisen een vrouw als voorlichter. Intussen dringt de tijd.
Plotseling maakt de Sint bekend zelf iemand uit zijn Pieten bestand aan te wijzen. De omroepen zijn daar niet blij mee. Een crisis is geboren en de zwarte piet schuift iedereen voortdurend naar een ander.

Media
Een speculaaspop etende Piet met een vreemd accent verschijnt in een praatprogramma.
‘Alstublieft mensen, geen speculaas met gezoete gesprekken van zichzelf smakende kundigen waar dan weer speculaas op volgt en sociaal snoepen. Alstublieft.’
De knikkende presentator vraagt daarna of het zwart op zijn gezicht wel echt zwart is.
‘Geen idee. Waar wilt u precies heen? Weet u misschien wat op dit moment Brussel over Spanje zegt? Nee? Nou, de vrijheid van verjaardag vieren wordt ingeperkt! Niet alleen op 5 december. Zogenaamd voor de veiligheid! Nu vraag ik u!’ De presentator weet totaal niet hoe hierop te reageren.

Kinderen
Een incident volgt in een talkshow. Een producent vertelt vrolijk over het rijke aanbod aan Piet gezichten: roetstrepen, kleuren, stippen, enz. Alle kinderen reageren volgens haar in dat programma enthousiast. Waarna een andere gast heel kwaad wordt.
‘Ja ja, kinderen gebruiken, indoctrineren zoals in commercials en bij demonstraties!’
‘Wat een vergelijking!’ roept de producent verontwaardigd. Waarop een reactie volgt:
‘Kinderen inzetten als pionnen om emoties bij de kijkers op te roepen, u noemt dat normaal?’
Na dit incident komt de aandacht voor de conferentie in het land op stoom.

Escalatie
Gasten in talkshows staan in de rij om iets te zeggen.
Een bekende voetballer:
‘Sjaals met het hoofd van Sint en koppen van Pieten. Het lijkt wel of we op weg zijn naar het wereldkampioenschap!’
Een zogenaamde populaire disc jockey:
‘Klazen en Pieten met scheuren in kleren, strepen of kleurrijke punten! Toemaarrrrrrrr!’
Een overdreven serieus ogende buitenland correspondent:
Verdeeldheid bij burgers aangewakkerd?, dit is een van de vele koppen die je hier over deze persconferentie leest.’

Kranten
Enkele citaten uit het grote aanbod berichten in kranten en tijdschriften:
Kerkvaders weigeren commentaar. Uit angst om gelovigen in het harnas te jagen?
Een minister zegt dat de stoomboot tot voor de deur van de schouwburg vaart. De volgende dag ontkent zij dat gezegd te hebben, noemt dat ineens nep nieuws omdat zoiets vanzelfsprekend niet mogelijk is.
Een groep historici probeert via de reguliere media aandacht te krijgen voor de achtergronden van het 5 december feest, maar voor een historische onderbouwing heeft niemand belangstelling. De groep maakt zich zorgen over het ‘opblazen van een ballon.’

Fort
‘Het is de bedoeling dat in de gracht voor de schouwburg een helikopter zal landen op platte schuiten, door het leger gekoppeld.’ vertelt de Piet in een journaal, ‘onder zware begeleiding van militairen met strepen, stippen en vegen op hun gezichten zal de Sint in een draagstoel de schouwburg ingaan.’ Bij een overzichtsshot van de omgeving waar extreme voorzorgsmaatregelen genomen zijn vallen naast de vele ballonnen, de vlaggetjes van Spanje op. ‘Zoals jullie zien is de schouwburg veranderd in een vesting. Op het dak van museum De Lakenhal aan de overzijde van de gracht staan scherpschutters. Na de 80 jarige oorlog met Spanje werd 1574 de sleutelstad bevrijd door watergeuzen.’

Veilig
Voor de ingang van de schouwburg staat de minister president de Sint op te wachten. ‘Weet u hoe duur de totale beveiliging is geweest?’, vraagt de Piet. ‘Geen idee, maar dat ga ik natuurlijk direct uitzoeken.’ De zaal stroomt vol met journalisten, genodigden en kinderen uit het hele land. Op het frontbalkon heeft het kinderkoor De Leidse Sleuteltjes een plaats gekregen. Smartphones zijn verboden, net zoals smakkend snoepen.

Spanning
In de zaal vraagt intussen een verslaggever zich hardop af wie zich voor deze gelegenheid verkleed heeft. Onmiddellijk volgt gesis van alle kanten. ‘Denk aan de kinderen in de zaal’, piept iemand.
Plotseling dimt de verlichting en klinkt het lied Dag Sinterklaasje, dag. Het doek gaat open, het toneel is half in het duister met hoge bomen en een volle maan op de achtergrond. Midden op het podium prijkt een grote zetel op een verhoging. Daarnaast staat een zwarte Piet met een roede in de ene en een zak in de andere hand.

Hemels
De aanwezigen zien langzaam een doorzichtig scherm naar beneden zakken.
‘Van kogelvrij glas’, fluistert iemand.
Een man die zichzelf als floormanager voorstelt zwaait naar een camera. De maan verandert in een volgspot gericht op de Sint die vanaf een wiebelende trapeze langzaam naar beneden zakt. Hij wuift en landt onder groot applaus vlak voor de troon. Zowel in de zaal als thuis voor de buis neemt de spanning toe. Eindelijk, het is zover.

Joop Brussee

21 juli 2021

lees hier het verhaal van de persconferentie

puisten

info