ONZICHTBAAR

bescherm jezelf

In een volle trein van Parijs naar Amsterdam was ik getuige van een opmerkelijk moment. Ik bevond mij met zeven andere reizigers in een van de twee coupes aan weerszijde van het gangpad. Buiten was het donker. Ineens viel mij een Franse padvinder op aan de andere kant, ook aan de raam. Hij stond op, zette zijn rugzak op de zitting en graaide daar geruime tijd in. Alle volwassen passagiers hielden hem overduidelijk zo onopgemerkt mogelijk in de gaten. Ineens haalde de jongen een sok en een doosje tevoorschijn. Nadat hij weer zat begon hij met naald en draad rustig het gat in een kous te stoppen.

Dit alles gebeurde met het treingeluid op de achtergrond. De jongen voerde de handelingen uit zonder iemand aan te kijken. Het bijzondere van zijn activiteit was dat het leek alsof hij alleen in de trein zat. Op zijn gemak voerde hij zijn reparatie uit, in een eigen wereld. Ik dacht aan acteurs die in hun opleiding leren hoe bij zichzelf blijven; onder alle omstandigheden als bescherming voor de concentratie een onzichtbare cirkel om je heen voor te stellen. Om de creatieve kracht van binnenuit, een soort oerstroming aan te boren. Aldus Stanislavski, een bekend Russisch acteur en regisseur (1863 – 1938) die een methode voor acteren ontwikkelde.

Ik draaide me naar het raam, keek de duisternis in. In deze tijd volgden van buitenaf het ene na het andere bombardement van regels, voorschriften, wetten, maatregelen ga maar door. Als mens dreigde je erin te verdrinken. Meestal zoekt iemand snel duidelijkheid en bescherming buiten zichzelf zoals direct naar de huisarts rennen bij een pijntje. Op school leer je wel iets over het menselijk lichaam maar bij mijn weten nooit wat goed is voor je eigen lijf, voor je eigen lichamelijk en geestelijk welzijn. Daarvoor moet je als volwassene zelf aan de slag, op zoek naar informatie. Dat heet eigen verantwoordelijkheid. Of iemand daarvoor tijd heeft?

De onverstoorbaarheid van de padvinder had iets van een sterk optreden voor alle aanwezige reizigers. Hoe zou hij reageren op een vraag van iemand? Bij voorbeeld over dat gat in zijn sok. Een groepsgesprek als vervolg daarop was niet uitgesloten. Zouden onderhoudende praatjes de jongen kunnen afleiden? Zijn toewijding met naald en draad op zo’n moment haperen? Misschien prikte hij zich wel in een vinger. Dat zou een hilarisch moment opleveren, aangenaam voor de reizigers. Ook voor de jongen? Behoorde hij tot een nieuwe generatie die lak heeft aan mensen?

Buiten schoten in het donker lichtpunten voorbij. Veel in de wereld veranderde plotseling. Carl Jung schreef ooit dat je niet wakker werd door naar de buitenwereld te kijken maar door je eigen innerlijk op te zoeken. Een mooi advies voor deze tijd waarin het gevecht om de binnenwereld van een mens in volle gang is. Waarin iedereen dreigt mee te worden gezogen in een technocratische toekomst. In de ruit zag ik het hoofd van de vrouw tegenover mij scheefzakken, de ogen gesloten. Hoe beschermt iemand zich tegen dat opdringen van de buitenwereld? Overheid en bedrijven houden mensen met slim taalgebruik onder controle. In de ruit zag ik de padvinder nog steeds druk bezig.

Veronderstel dat deze minderjarige elke vraag of opmerking zou negeren? Nooit opkijken, zijn actie vooral niet onderbreken. De volwassene die hem aanspreekt in de lucht laten praten. Die zoekt ongetwijfeld steun bij een medereiziger. Een gesprek over de hedendaagse jeugd, over onbeleefd gedrag…… niet reageren op een volwassene is niet netjes. Wie weet hem met onaangename kreten uit zijn tent lokken. Het deert de jongen niet. Die opwinding bevindt zich buiten zijn cirkel, zijn veilige omgeving. Daarin blijft hij bij zichzelf: het gat moet dicht, hij doet wat hij wil doen. Niemand krijgt vat op hem. Meer volwassen dan zijn medereizigers?

Veel mensen laten zich momenteel afleiden door de chaos om hen heen. Groepsdruk ervaren ze als stressvol. Bij jezelf blijven en natuurlijk reageren zijn vanzelfsprekende adviezen. Makkelijk gezegd maar hoe dat te doen? Zeker wanneer de innerlijke kracht die ieder mens van nature bezit onbekend of vergeten is. De kracht die ervoor zorgt bestand te zijn tegen bij voorbeeld angstbommen die op je afgevuurd worden. Een acteur leert de weg naar binnen, naar zijn menszijn en alle obstakels en blokkades te elimineren, zoals een bedreigingen van buiten en angst van binnen.

Ik kreeg bewondering voor de manier waarop de jongeman onbevangen zijn natuurlijke onbevangen kracht gebruikte, daarin zich vrij en ontspannen gedroeg. In stilte, in zijn wereld omringd door een zwijgende groep reizigers wiebelend op het ritme van de trein. Mocht de padvinderij hem dit geleerd hebben dan vind ik het jammer als tiener nooit lid te zijn geweest van die organisatie.

Joop Brussee

27 augustus 2021

blogs

info