BESCHERMING (2)

zichtbare afweer

Als tiener was de spiegel nooit mijn vriend. Eerst de wisseling van tanden. Daarna de pukkels, het haar dat maar niet goed bleef zitten bij het kammen en de zwarte plekken in de voortanden. Nee, liever geen spiegel. Ook al was die soms best handig: je kon de zon ermee naar een gewenste plek sturen. Wel uitkijken voor je ogen.

In de stoel bij de kapper werd ik gedwongen onafgebroken recht in mijn gezicht te kijken. De gebruikelijk vraag: hoe wil je het geknipt hebben? Zoals de vorige keer? Meedoen met een trend? Ik dacht dan na over hoe ik zou willen dat de buitenwereld mij zag. Ik raakte altijd verstrikt in de mogelijkheden. Wilde nooit aan zelfreflectie doen. Mijn gedrag naar anderen kende twee mogelijkheden: vluchten of vechten. Meestal koos ik voor de eerste.

De spiegel werd bij het ouder worden minder belangrijk. Gebruik bleef beperkt tot ernaartoe rennen bij blozen en zien of de rode kleur ook te zien was. Kort het constateren van kringen rond de ogen of tijdens het scheren. Vluchtig bij haar kammen en naar tanden kijken. Soms een moment van zelfreflectie. De buitenwereld kreeg steeds meer mijn aandacht, zoals ook een echte belangstelling voor anderen. Dichter bij jezelf zijn betekende minder belangrijk hoe anderen tegen je aankeken.

Toen gebeurde als cursusleider iets opmerkelijks. Drie maanden intensief samenwerken met 12 mensen zorgde ervoor dat de groep zich in mijn hoofd nestelde. Onmogelijk om altijd aansluitend vakantie te nemen. Hoe kreeg ik snel mijn hoofd weer schoon? Ik ontdekte door stom toeval een handige manier. Tijdens de cursus regie en assistentie lieten alle deelnemers in de regiekamer onder spanning hun stopwoorden regelmatig vallen. Bij het afscheid plakte ik met letters zo’n woord bij iedereen op een spiegeltje. Als aandenken. Zelfreflectie voor de cursist en loslaten voor mezelf.

Nu houd ik van een spiegel. Opmerkelijk is dat ik mijn ogen meestal dicht doe tijdens het tanden poetsen. De spiegel gebruik ik vooral als mogelijkheid om geen last meer van iemand te hebben die een vervelend gedrag vertoont of met wie een discussie geen enkele zin heeft. Naast het vertrouwde vlucht of vecht gedrag heb ik op deze manier een derde mogelijkheid gevonden, de uitgesproken of geschreven tekst: kijk in de spiegel. Eventueel herhaal ik die zin met toevoeging gericht op de persoon. Heerlijk ontspannend. Geeft tevens bescherming niet alleen voor nu maar ook in de toekomst.

Joop Brussee

11 juni 2022

blogs

info

spiegel een vriend